Jakimi aparatami fotografował Josef Koudelka.

Josef Koudelka używał różnych aparatów w zależności od okresu swojej twórczości, ale najbardziej kojarzony jest z aparatami Leica. [whatcameragear.com], [leica-camera.com]

Najważniejsze aparaty, których używał:

• Exakta Varex + obiektyw Flektogon 25 mm f/4
  W latach 60., podczas pracy nad słynnym cyklem Gypsies (Cyganie), fotografował szerokokątną lustrzanką Exakta. [whatcameragear.com]

• Leica M4
  To jeden z aparatów, których używał podczas dokumentowania inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Pragę w 1968 roku. Mały, dyskretny aparat dalmierzowy idealnie nadawał się do fotografii ulicznej i reportażowej. [whatcameragear.com]

• Leica M z obiektywami 35 mm i 50 mm
  Przez wiele lat były to jego podstawowe narzędzia pracy. Jego charakterystyczne czarno-białe zdjęcia z cykli Exiles i wielu reportaży powstały właśnie przy użyciu systemu Leica. [whatcameragear.com]

• Rolleiflex
  We wcześniejszym okresie korzystał również ze średnioformatowego Rolleiflexa, szczególnie przy fotografii teatralnej i portretowej. [whatcameragear.com]

• Fuji GX617
  Gdy zaczął tworzyć słynne panoramy krajobrazowe i archeologiczne, przeszedł na aparat panoramiczny Fuji GX617. [whatcameragear.com], [petapixel.com]

• Specjalna Leica S2 Panoramic
  W erze cyfrowej Leica stworzyła dla niego unikatową wersję aparatu Leica S2 przystosowaną do fotografii panoramicznej. Koudelka używał jej m.in. przy późniejszych projektach krajobrazowych. [petapixel.com], [leicacalendar.com]

Jeśli interesuje Cię konkretnie styl zdjęć Koudelki z lat 1960-1980 (Cyganie, Praga 1968, Exiles), to najbardziej charakterystyczny zestaw to Leica M4 z obiektywem 35 mm i film Kodak Tri-X 400. [whatcameragear.com]

Nie zostawił szczegółowych notatek typu „f/8, 1/250 s dla każdego zdjęcia”, ale z wywiadów i analiz jego pracy można dość dobrze odtworzyć jego sposób fotografowania.

Film

Najczęściej kojarzony jest z filmem Kodak Tri-X 400, który dawał charakterystyczne mocne ziarno, szeroką skalę tonalną i dużą tolerancję na błędy ekspozycji. Był to jeden z ulubionych filmów wielu fotografów Magnum tamtego okresu. [whatcameragear.com]

Aparat

Przy projektach takich jak Praga 1968 i Exiles używał głównie Leica M4. [whatcameragear.com]

Obiektywy

Najczęściej pracował z:

• 35 mm
• 50 mm

Przeszedł na te ogniskowe świadomie, aby zmienić sposób patrzenia na świat i kompozycję zdjęć. [whatcameragear.com]

Typowe ustawienia

Na podstawie jego zdjęć oraz praktyki fotografów reportażowych tamtego okresu można przypuszczać, że często stosował:

• 35 mm
• f/8 lub f/11
• ostrość ustawiona strefowo (zone focusing)
• czas 1/250 s do 1/500 s przy dobrym świetle
• film Tri-X 400 eksponowany nominalnie lub czasem "popychany" do ISO 800

Takie ustawienia pozwalały fotografować bez podnoszenia aparatu do oka i reagować natychmiast na wydarzenia.

Jego filozofia pracy

Josef Koudelka wielokrotnie podkreślał, że ważniejszy od sprzętu był moment i obserwacja. Fotografował bardzo dużo, chodził pieszo godzinami i utrzymywał aparat stale gotowy do zdjęcia. Charakterystyczna dla niego była praca:

• w świetle naturalnym,
• bez lamp błyskowych,
• z dużą głębią ostrości,
• w czerni i bieli.

Efekt jego zdjęć wynikał bardziej z:

1. bliskiego kontaktu z fotografowanymi ludźmi,
2. świetnego wyczucia kompozycji,
3. cierpliwości,
4. umiejętności przewidywania momentu,

niż z jakichś nietypowych ustawień aparatu.

Jeżeli chcesz fotografować „jak Koudelka”, zacząłbym od ustawienia: Leica M4 (lub odpowiednik), 35 mm, Tri-X 400, f/8, 1/250 s, ostrość na 3 m i fotografowanie strefowe. To podejście jest bardzo bliskie temu, jak pracowali europejscy fotografowie reportażowi Magnum w latach 60. i 70. [whatcameragear.com]